Zelfregie

Elk mens, jong, oud, met of zonder beperkingen heeft de natuurlijke behoefte om zelf te bepalen hoe zijn leven inhoud krijgt. Zelfregie betekent een balans vinden tussen de zeggenschap over eigen mogelijkheden, de behoefte aan zelfbepaling én de grenzen die worden aan gegeven door de samenleving of omgeving.

Keuzes zijn belangrijk in het leven. Elke dag worden we geconfronteerd met talloze beslissingen en keuzes. En hoe we ook ons best doen, we kiezen vaak niet datgene waarvan we weten dat het ‘goed voor ons is’. Dit komt deels door het feit dat de ‘juiste keuze’ vaak de moeilijkste keuze is. Soms maken we een keuze waarbij we iets van wat we zelf belangrijk vinden moeten opofferen of iets laten omdat de omgeving daar om vraagt. Hoe een keuze ook uitvalt, elk mens zal proberen de regie over zijn eigen leven te behouden.

Ik ben van mening dat ieder mens het recht heeft op regie in het eigen leven, binnen de mogelijkheden en grenzen van  de persoon en de omgeving waarin hij leeft.  Zelfbepaling van de mens valt of staat met vrijheid, respect en het ontmoeten van elkaar. Om dit te kunnen realiseren is het nodig dat mensen ongeacht hun ras, religie, etniciteit, bepaalde sociale groep of politieke overtuiging met elkaar blijven communiceren. In alles wat ik vanuit mijn Bureau onderneem stel ik telkens de vraag: ” Wat kan deze mens, organisatie, of dit team doen en zijn?” Daarbij is het respect voor het vermogen tot zelfbepaling van mensen en de mogelijkheden in de context van het leven een beslissende waarde.

Hoe een mens vorm geeft aan zelfregie is mede afhankelijk van drie menselijke basisbehoeften, samen het begrip ‘Zelfbepaling’ genoemd. Zelfbepaling biedt het theoretische en wetenschappelijke fundament voor zelfregie. Zelfbepaling ligt vanaf de geboorte in de mens opgesloten en wordt omschreven als drie menselijke basisbehoeften, te weten

  • De behoefte aan autonomie: Het gevoel zelf je leven te kunnen sturen.
    Mensen zijn intrinsiek gemotiveerd voor taken en activiteiten waarbij ze ervaren zelf controle te hebben over wat ze doen en over het resultaat. Dit wordt uitgedrukt in de fundamentele behoefte om eigen keuzes te maken.
  • De behoefte aan verbondenheid met andere mensen: Het gevoel samen met anderen in het leven te staan en steun te ondervinden. Verbondenheid geeft een positief gevoel van identiteit, en geeft betekenis en zin aan de omgeving waarin je leeft.
  • De behoefte aan competentie: Het gevoel de wereld aan te kunnen, de vaardigheden en mogelijkheden van jezelf kennen en gebruiken. Het vertrouwen hebben in eigen vaardigheden ( Ryan & Deci, 2000)

De theorie stelt dat het vervullen van deze behoeften een positieve invloed heeft op het zelfbeeld van een mens, relaties met anderen, gevoel van autonomie en zelfacceptatie, persoonlijke groei, het gevoel controle over de omgeving en een doel in het leven. Als deze behoeften om wat voor reden niet worden vervuld gaat het welzijn, welbevinden en zelfbeeld omlaag. Als reactie hierop probeert elk mens zelfwaardering of invulling van behoeften via andere wegen te verhogen. Soms door veel goedkeuring bij anderen te zoeken, zich volledig op werk of hobby te storten of zich te gaan afzonderen.

De behoefte aan competentie: Het gevoel de wereld aan te kunnen, de vaardigheden en mogelijkheden van jezelf kennen en gebruiken. Het vertrouwen hebben in eigen vaardigheden ( Ryan & Deci, 2000)

Een context is een permanente plek waar een mens elke dag wordt geconfronteerd met talloze beslissingen en keuzes. En hoe we ook ons best doen, we kiezen vaak niet datgene waarvan we weten dat het ‘goed voor ons is’. Dit komt deels door het feit dat de ‘juiste keuze’ vaak de moeilijkste keuze is. Soms maken we een keuze waarbij we iets van wat we zelf belangrijk vinden moeten opofferen of iets laten omdat de omgeving daar om vraagt. Hoe een keuze ook uitvalt, elk mens zal proberen de regie over zijn eigen leven te behouden.

Ik doe mijn werk in en met de context, met de mensen die ik daarin ontmoet en spreek. Dat doe ik vanuit een aantal overtuigingen:

–          Elk mens leeft binnen een dialogische spanning tussen ik en de anderen. De mens is van nature een sociaal wezen dat in de eerste plaats gericht is op aansluiting bij anderen. Veelal ook om de eigen identiteit te kunnen schragen, te ervaren.

–          De context biedt veel meer dan we als mensen kunnen bevatten. Door grotere aandacht en oplettendheid voor mogelijkheden en beperkingen kunnen we leren preciezer te voelen hoe het met onszelf gesteld is en hoe we kunnen handelen. Zo kunnen veel dingen voor onszelf duidelijker worden: lichamelijke gewaarwordingen, emoties, stemmingen, details van relaties, patronen in gedrag en communicatie en teneur van gedachten en dagdromen en rollen in het leven.

–          De context biedt een natuurlijke omgeving om zelfkennis te vergroten, of het nu gaat om een persoon, een team van professionals of een organisatie

–          De context is gevuld met verhalen. Vroegste en belangrijkste herinneringen zijn de bouwstenen van toekomstverhalen. Vertellen helpt om jezelf te leren kennen, betekenis te geven aan je rol in de contexten waarin je – samen -leeft, werkt, creëert.

–          De systeemtheorie en chaostheorie helpen om scherpzinnig en verhelderend de context te doorzien met concrete handvatten om gedrag en communicatie te beïnvloeden

–          Context = communicatie =interactie = gedrag = beïnvloeding 

Written by

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Etiam libero diam, elementum eget porttitor at, tincidunt at nulla.